Een bitje bij logopedie: wat is het en waarvoor wordt het gebruikt?

Een bitje kan in sommige situaties onderdeel zijn van logopedische begeleiding. Het woord wordt alleen niet altijd voor hetzelfde hulpmiddel gebruikt. Soms gaat het om een mondstuk dat helpt bij oefeningen voor de mondmotoriek; in andere gevallen gaat het om een beugel of ander hulpmiddel dat door een tandarts of orthodontist wordt aangemeten. Een bitje is dus geen standaardonderdeel van logopedie en is ook niet voor iedereen geschikt.

Wat bedoelen we met een logopedisch bitje?

In de logopedie kan met een bitje een hulpmiddel worden bedoeld dat in de mond wordt geplaatst tijdens bepaalde oefeningen. Het kan helpen om de aandacht te richten op de positie of beweging van de tong, lippen of kaak. De logopedist bepaalt of zo’n hulpmiddel past bij de hulpvraag en legt uit hoe het veilig gebruikt moet worden.

Een bitje is niet hetzelfde als een orthodontische beugel, sportbitje of knarsplaat. Die hulpmiddelen worden doorgaans door een tandarts of orthodontist voorgeschreven of aangemeten. Bij vragen over de stand van tanden of kaken is overleg met een tandarts of orthodontist belangrijk.

Wanneer kan een bitje ter sprake komen?

Een logopedist onderzoekt onder meer hoe iemand spreekt, slikt en de mond gebruikt. Bij sommige hulpvragen kan een hulpmiddel worden overwogen als aanvulling op oefeningen. Dat kan bijvoorbeeld aan de orde zijn wanneer er aandacht nodig is voor de tongpositie of de samenwerking tussen tong, lippen en kaak.

Een bitje op zichzelf leert iemand echter niet automatisch anders spreken of slikken. Het effect hangt af van de hulpvraag, de eigenschappen van het hulpmiddel en de manier waarop het wordt ingezet. De logopedist bespreekt daarom eerst het doel en de verwachte rol van het hulpmiddel.

Hoe verloopt de begeleiding?

De begeleiding begint meestal met een gesprek en onderzoek. De logopedist bespreekt de klachten en bekijkt welke mondbewegingen, spraakklanken of slikpatronen aandacht nodig hebben. Daarna wordt een behandelplan opgesteld. Dat kan bestaan uit oefeningen, uitleg en adviezen voor thuis. Alleen wanneer daar een duidelijke reden voor is, wordt een hulpmiddel zoals een bitje overwogen.

Als het bitje door een tandarts of orthodontist moet worden gemaakt of beoordeeld, stemmen de betrokken zorgverleners de aanpak zo nodig met elkaar af. Gebruik een bitje niet op eigen initiatief voor logopedische oefeningen en deel het niet met iemand anders.

Waar moet u op letten?

• Vraag welk doel het bitje heeft en hoe het gebruik past binnen de behandeling.
• Volg de instructies van de logopedist of de behandelaar die het hulpmiddel heeft aangemeten.
• Stop met gebruiken en neem contact op met de behandelaar bij pijn, irritatie, beschadiging of problemen met ademhalen of slikken.
• Houd het hulpmiddel schoon volgens de gegeven instructies.
• Laat klachten aan tanden, tandvlees of kaak beoordelen door een tandarts of orthodontist.

Is een bitje nodig bij logopedie?

Meestal begint logopedie met onderzoek en gerichte oefeningen. Een bitje is alleen in bepaalde situaties een mogelijke aanvulling. Of het zinvol is, hangt af van de individuele hulpvraag en wordt samen met de logopedist besproken. Bij twijfel over een bitje of het gebruik ervan kunt u het beste advies vragen aan uw logopedist en, wanneer het om tanden of kaken gaat, aan uw tandarts of orthodontist.

 

9 Tips voor het Effectief Gebruiken van een Bitje bij Logopedie

1. Volg de instructies van je logopedist.
2. Draag het bitje zoals afgesproken.
3. Oefen dagelijks met het bitje in.
4. Poets je tanden vóór gebruik.
5. Spoel het bitje na gebruik af met lauw water.
6. Gebruik geen heet water; dat kan het bitje vervormen.
7. Bewaar het bitje in een schoon doosje.
8. Neem het bitje mee naar elke logopediesessie.
9. Meld pijn of een slechte pasvorm aan je logopedist.

Volg de instructies van je logopedist.

Volg de instructies van je logopedist zorgvuldig wanneer je een bitje gebruikt. De logopedist legt uit hoe en wanneer je het hulpmiddel moet dragen en welke oefeningen daarbij horen. Gebruik het bitje niet langer of op een andere manier dan afgesproken. Ervaar je pijn, irritatie of ongemak, neem dan contact op met je logopedist voor advies.

Draag het bitje zoals afgesproken.

Draag het bitje precies zoals afgesproken met uw logopedist of tandarts. Houd u aan de afgesproken momenten en draagduur, en gebruik het hulpmiddel niet vaker of langer dan geadviseerd. Zo sluit het gebruik aan bij uw behandeling en voorkomt u onnodige irritatie of ongemak. Twijfelt u over de instructies of ervaart u klachten? Neem dan contact op met uw behandelaar.

Oefen dagelijks met het bitje in.

Oefen dagelijks met het bitje in, maar volg daarbij altijd de aanwijzingen van je logopedist. Regelmatig oefenen kan helpen om de bewegingen of mondpositie die je leert beter onder de knie te krijgen. Houd de oefeningen kort en ontspannen, en stop als het bitje pijn of irritatie veroorzaakt.

Poets je tanden vóór gebruik.

Poets je tanden voordat je het bitje gebruikt. Zo verwijder je voedselresten en tandplak, waardoor je het bitje met een schone mond inbrengt. Spoel het bitje na gebruik af en volg de schoonmaakinstructies van je logopedist.

Spoel het bitje na gebruik af met lauw water.

Spoel het bitje na gebruik af met lauw water om speeksel en losse resten te verwijderen. Gebruik geen heet water: daardoor kan het materiaal vervormen. Volg daarnaast de reinigingsinstructies van je logopedist of de leverancier, zodat het bitje schoon blijft en goed blijft passen.

Gebruik geen heet water; dat kan het bitje vervormen.

Gebruik geen heet water om je bitje schoon te maken: door de warmte kan het materiaal vervormen, waardoor het bitje niet meer goed past. Spoel het liever af met koud of lauw water en volg de schoonmaakinstructies van je logopedist of de leverancier.

Bewaar het bitje in een schoon doosje.

Bewaar het bitje na gebruik in een schoon, goed afsluitbaar doosje. Zo blijft het beschermd tegen vuil en beschadiging. Maak het bitje en het doosje schoon volgens de instructies van uw logopedist of tandarts en laat het bitje zo nodig eerst drogen voordat u het opbergt.

Neem het bitje mee naar elke logopediesessie.

Neem het bitje mee naar elke logopediesessie, ook als u het thuis niet vaak hebt gebruikt. Zo kan de logopedist controleren of het goed zit, uitleg geven over het gebruik en de oefeningen samen met u uitvoeren. Bewaar het bitje tijdens vervoer in het daarvoor bestemde doosje en houd het schoon volgens de instructies van uw behandelaar.

Meld pijn of een slechte pasvorm aan je logopedist.

Voelt het bitje pijnlijk aan of zit het niet goed? Meld dit dan aan je logopedist en blijf er niet mee doorlopen. Een slechte pasvorm kan het gebruik onprettig maken en de behandeling hinderen. Je logopedist kan beoordelen wat er aan de hand is en je adviseren over de volgende stap. Pas het bitje niet zelf aan en gebruik het alleen volgens de gegeven instructies.